Siber Olay Sonrası Dijital Delil Koruma ve KVKK Bildirim Planı

Siber olay sırasında hız önemlidir; ancak aceleyle günlükleri silmek, sistemi delil bırakmadan yeniden kurmak veya kapsamı doğrulamadan açıklama yapmak sonraki incelemeyi zorlaştırabilir. Teknik müdahale, hukuki değerlendirme ve iletişim aynı zaman çizelgesinde yönetilmelidir.

İlk saat: sınırla, fakat izi bozma

• Etkilenen hesabı veya sistemi kontrollü biçimde izole edin.
• Aktif oturumları, erişim anahtarlarını ve kritik parolaları güvenli sırayla yenileyin.
• Günlükleri, sistem saatini, dosya özetlerini ve bulut denetim kayıtlarını koruyun.
• Her müdahaleyi yapan kişi, saat ve gerekçeyle olay günlüğüne yazın.

Kapsam ve risk değerlendirmesi

Hangi kişilerin, hangi veri kategorilerinin, hangi süre boyunca etkilendiği araştırılmalıdır. Verinin yalnız görüntülenmiş olması, dışarı aktarılması, değiştirilmesi veya erişilemez hâle gelmesi farklı riskler doğurur. Özel nitelikli veriler, kimlik ve finans kayıtları için etki seviyesi ayrıca ele alınmalıdır.

Bildirim kararını belgeleyin

KVKK uygulamasında “en kısa süre” Kurul kararıyla 72 saat olarak yorumlanmaktadır. Bu süre, olayın bütün ayrıntılarının kesinleşmesini beklemek için değil; öğrenme anından itibaren değerlendirme ve bildirim sürecini çalıştırmak için dikkate alınmalıdır. Eksik bilgiler daha sonra güncellenebilecek şekilde olay dosyası tutulmalıdır.

İlgili kişiye açık iletişim

Bildirim; ne olduğunu, hangi veri ve risklerin söz konusu olabileceğini, alınan önlemleri ve kişinin kendini korumak için yapabileceklerini sade biçimde anlatmalıdır. Teknik ayrıntı yığını veya belirsiz ifadeler yerine uygulanabilir öneriler sunulmalıdır.

Olay sonrası iyileştirme

1. Kök nedeni ve atlanan kontrolü belirleyin.
2. Erişim yetkilerini en az ayrıcalık ilkesine göre düzenleyin.
3. Yedeklerin geri dönüş testini yapın.
4. Tedarikçi ve çalışan sözleşmelerindeki bildirim yükümlülüklerini gözden geçirin.
5. Alınan dersleri tatbikat senaryosuna dönüştürün.

Bu plan genel hazırlık çerçevesidir. Her olayın teknik kapsamı ve bildirim yükümlülüğü somut verilerle yetkili ekiplerce değerlendirilmelidir.

Resmî kaynaklar

• KVKK: Veri ihlali bildirim süresi ve 2025/2451 sayılı karar duyurusu
• KVKK: Geç bildirim karar özeti